DMCA.com Protection Status

Đánh giá cổ phiếu đang đắt hay rẻ trên thị trường

chi-so-pe

Trong giai đoạn vừa rồi trên thị trường chứng khoán có rất nhiều nhà đầu tư mới tham gia. Và đối với họ thì quan điểm rất là đơn giản, các cổ phiếu có giá cao trên 100.000 đ là cổ phiếu đắt. Ngược lại với những cổ phiếu có thị giá thấp 20.000đ, 30.000đ thậm chí là những cổ phiếu dưới 10.000đ là những cổ phiếu rẻ. Và khi cổ phiếu rẻ thì có khả năng tăng giá. 

Chủ đề trong bài viết hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau trả lời câu hỏi là liệu với mức giá đó thì cổ phiếu đắt hay rẻ? Chúng ta cần tìm hiểu một chỉ số rất là quan trọng, chỉ số căn bản nhất trong đầu tư chứng khoán. Đó là chỉ số P/E. Vậy thì chỉ số P/E là gì?
du-doan-gia-cp
Chúng ta có thể so sánh qua một ví dụ sau: Ở đây tôi sẽ so sánh 2 công ty điển hình trong ngành thép và cũng khá được nhiều người biết đến trên thị trường chứng khoán đó là Hoa Sen (HSG) và Hòa Phát (HPG). 2 công ty này có ngành kinh doanh khá tương đồng và giá cổ phiếu trong năm 2021 tăng trưởng rất mạnh mẽ. Giá cổ phiếu của HSG ở thời điểm hiện tại là 45.000đ/cp. Giá cổ phiếu của tập đoàn Hòa Phát là 55.000đ/cp. 
Như vậy chúng ta có thể thấy rằng liệu chăng giá cổ phiếu của HPG đắt hơn của HSG? Và tôi xin phép trả lời luôn là điều này hoàn toàn không đúng. Sẽ không có chuyện một cổ phiếu có giá 55.000đ thì lại có giá đắt hơn 1 cổ phiếu có giá 45.000đ. 
chi-so-eps
Để trả lời chính xác cho câu hỏi này thì chúng ta cần xem xét đến lợi nhuận của từng công ty là bao nhiêu? lợi nhuận của hòa phát là bao nhiêu? và lợi nhuận của hoa sen là bao nhiêu? 
Chúng ta biết rằng lợi nhuận năm của hoa sen là 1150 tỷ. Lợi nhuận năm của hòa phát là 13.500 tỷ. Các con số này các bạn có thể tìm hiểu qua các bản báo cáo tài chính của công ty thông qua các tài liệu tại cafef hay finance.vietstock. Và nếu chúng ta xét trên góc độ lợi nhuận tương ứng với giá cổ phiếu thì liệu chăng Hòa Phát rẻ hơn rất nhiều so với Hoa Sen?
Khi chúng ta trả 55.000đ/cổ phiếu HPG mà mức lợi nhuận của HPG lên đến 13500 tỷ gấp hơn 10 lần so với Hoa Sen chỉ đạt 1150 tỷ. Và câu trả lời của tôi vẫn là không!.
Câu chuyện đặt ra của chúng ta ở đây là quy mô của các công ty này hoàn toàn khác nhau và cụ thể là quy mô vốn. Quy mô vốn có nghĩa là số lượng cổ phiếu đang lưu hành trên thị trường. Chúng ta có thể thấy rằng Hòa Phát có quy mô lớn hơn rất nhiều so với Hoa Sen. 
Chỉ-số-P_E
Hiện tại thì Hoa Sen có 440 triệu cổ phiếu đang lưu hành. Trong khi đó số lượng cổ phiếu lưu hành của Hòa Phát là 4,47 tỷ cổ phiếu. Thông qua số lượng cổ phiếu chúng ta có thể thấy rằng quy mô vốn của Hòa Phát lớn hơn gấp 10 lần so với Hoa Sen. Và như thế, chúng ta sẽ có một khái niệm rất là quan trọng cần phải tìm hiểu đó là khái niệm lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu: Earning Per Share ( EPS).
EPS được tính bằng lợi nhuận chia cho số lượng cổ phiếu. Chúng ta sẽ hiểu chỉ số này một cách đơn giản như sau: Chúng ta lấy lợi nhuận của công ty chia cho số cổ phiếu. Nó mang ý nghĩa là công ty sẽ tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu. 
Nếu như vậy thì chúng ta có thể thấy rằng HSG tạo ra 3.460đ lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu. Trong khi đó thì Hòa Phát tạo ra 5.470 đ trên mỗi cổ phiếu. Và như vậy là chúng ta dần quy đồng về cùng một đơn vị để so sánh. Và chúng ta sẽ trả lời được câu hỏi rằng liệu cổ phiếu của Hòa Phát đắt hơn hay cổ phiếu của Hoa Sen đắt hơn. Thông qua một chỉ số rất quan trọng khác đó là chỉ số P/E. Tiếng anh là Price Per Earning và công thức tính là giá cổ phiếu đang niêm yết trên thị trường chia cho lãi cơ bản của một phiếu. 
pe-la-gi-1
P/E = Giá cổ phiếu / Lãi cơ bản trên cổ phiếu (EPS).
P/E của Hòa Phát là 55.000/5.470 = 10 lần
P/E của Hoa Sen là 45.000/3460 = 13 lần.
13 lần, 10 lần ở đây mang ý nghĩa là chúng ta đang mua cổ phiếu của Hoa Sen với giá gấp 13 lần lợi nhuận nó mang lại. Và cũng tương tự mua cổ phiếu Hòa Phát với giá gấp 10 lần lợi nhuận. Và bây giờ thì các bạn có thể trả lời được câu hỏi là giá cổ phiếu của Hoa Sen đắt hơn hay giá cổ phiếu của Hòa Phát đắt hơn hay chưa? Nếu chỉ nhìn vào con số P/E này chúng ta có thể thấy giá cổ phiếu của Hoa Sen đang đắt hơn giá cổ phiếu của Hòa Phát. Có đúng như vậy không? Thật ra câu trả lời là không hẳn hoàn toàn như vậy!
Câu hỏi đặt ra của chúng ta là nếu như chỉ số P/E cao thì giá cổ phiếu đắt hơn có đúng không? Và chỉ số P/E thấp thì giá cổ phiếu rẻ hơn, mà khi giá cổ phiếu rẻ hơn thì có khả năng tăng giá đúng không? Câu trả lời hoàn toàn không phải như vậy các bạn nhé. 
PE-là-gi
Bởi vì nếu quan sát kỹ chúng ta sẽ thấy rằng chỉ số P/E được tính bằng giá cổ phiếu hiện tại chia cho lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu. Và được lấy từ các báo cáo tài chính của công ty trong quá khứ. Thông thường người ta thường lấy của 4 quý gần nhất để tính ra chỉ số lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu. Trong khi giá cổ phiếu thì được lấy ở mức giá hiện tại. Và khi chúng ta mua cổ phiếu là chúng ta đang kỳ vọng lợi nhuận của doanh nghiệp trong tương lai. Có nghĩa là chúng ta phải trả giá cho lợi nhuận kỳ vọng trong tương lai của doanh nghiệp. Và nếu chúng ta trả mức giá cao hơn có nghĩa là chỉ số P/E sẽ cao hơn. Điều đó cho thấy thị trường kỳ vọng doanh nghiệp sẽ tạo ra lợi nhuận cao hơn trong tương lai. Và chúng ta sẵn sàng trả một mức giá cao hơn.
Và khi chỉ số P/E thấp hơn không có nghĩa là cổ phiếu này rẻ. Bởi vì có khả năng những nđt trên thị trường không đưa ra mức kỳ vọng lợi nhuận trong tương lai của công ty tăng mạnh mẽ. Và họ sẽ trả mức P/E thấp hơn cho cổ phiếu đó. 
Và chúng ta có thể thấy chỉ số P/E là chỉ số quan trọng để chúng ta có thể so sánh giá cổ phiếu của một công ty đắt hơn hay rẻ hơn. Nhưng không có nghĩa là P/E cao thì cổ phiếu đắt và P/E thấp thì cổ phiếu rẻ và có khả năng tăng giá. Bởi vì nó còn phụ thuộc vào việc chúng ta sẽ dự báo lợi nhuận trong tương lai của cổ phiếu như thế nào? và toàn bộ thị trường đang kỳ vọng rằng công ty sẽ tạo ra lợi nhuận lớn hơn, tăng lên hay lợi nhuận sẽ giảm đi để họ đưa ra mức giá chính xác cho công ty. 
chi-so-p-e
Và nếu như chỉ số P/E là 10 lần đối với Hòa Phát và 13 lần đối với Hoa Sen. Thì chúng ta cần phải hiểu rằng nếu chúng ta đầu tư vào cổ phiếu Hoa Sen thì chúng ta cần 13 năm để có thể thu hồi vốn với mức lợi nhuận hiện tại. Đầu tư vào cổ phiếu của Hòa Phát thì chúng ta chỉ cần 10 năm là có thể thu hồi vốn. Nhưng việc chúng ta thu hồi vốn trong bao lâu còn phụ thuộc vào biến động lợi nhuận trong vòng 10 năm và 13 năm sắp tới của 2 công ty này như thế nào?
Chúng ta kỳ vọng với mức P/E nhất định thì giá cổ phiếu trong tương lai của công ty có tăng hay không? sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào lợi nhuận trong tương lai của công ty có tăng hay không? 
Ngoài chỉ số P/E để xem xét giá cổ phiếu đang đắt hay rẻ hơn trên thị trường thì chúng ta còn 1 chỉ số quan trọng khác là chỉ số P/B. Nếu ai chưa đọc qua về chỉ số P/B thì có thể tìm hiểu tại đây: https://cuonguit.com/chi-so-p-b-la-gi-hieu-the-nao-cho-dung-chi-so-p-b/
Note: Nếu chưa có tài khoản chứng khoán tại các công ty chứng khoán. Các bạn có thể đăng ký online trực tiếp tại công ty chứng khoán SSI qua đường link sau: https://www.ssi.com.vn/khach-hang-ca-nhan/mo-tai-khoan Hoặc có thể đăng ký online tại công ty chứng khoán VPS qua đường link sau: https://openaccount.vps.com.vn/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *