DMCA.com Protection Status

Khái niệm cơ bản về cổ tức và cổ phiếu thưởng

Co-phieu-thuong-la-gi-Top-5-dieu-can-biet-ve-co-phieu-thuong

“Nhà đầu tư tức cổ vì cổ tức ngân hàng, cổ phiếu chưa về đến tay đã lỗ”. Đây là tiêu đề một bài báo giật tít trên các trang báo mạng về tài chính. Thì câu chuyện đặt ra cho chúng ta trong ngày hôm nay là chúng ta phải làm thật rõ khái niệm thế nào là cổ tức trong trường hợp này.

Từ khi chốt quyền cho đến khi cổ tức về đến tay nhà đầu tư, giá nhiều cổ phiếu đã giảm mạnh, thậm chí lên hàng chục % và trong phiên giao dịch ngày 11/10. Các cổ phiếu ngân hàng đã có dấu hiệu phục hồi, nhưng cổ phiếu ngân hàng đã có xu hướng giảm trong hơn 1 tháng vừa qua. Thế câu chuyện đặt ra là cổ tức chưa về đến tay đã lỗ là như thế nào. Chúng ta cần làm rõ, rất rõ khái niệm về cổ tức. Trong trường hợp này, thế nào là cổ tức và thế nào là cổ phiếu thưởng. Và đặc biệt là đối với các nhà đầu tư mới, nhà đầu tư f0 cần có một sự am hiểu một cách kỹ lưỡng về loại hình cổ tức này.
Chúng ta sẽ bắt đầu với khái niệm lợi tức của nhà đầu tư khi mà chúng ta đầu tư vào một cổ phiếu. Khi các bạn mua một cổ phiếu bất kỳ thì các bạn sẽ có 2 phần lợi tức. Thứ nhất đó là lợi tức mà chúng ta thường thấy một cách rõ nét nhất đó chính là khi cổ phiếu tăng giá, thì nó sẽ lập tức mang lại lợi tức cho các bạn khi các bạn đầu tư vào một cổ phiếu cụ thể nào đó. Chúng ta có một mức lợi tức từ việc đầu tư vốn, tức là vốn của chúng ta đã tăng lên khi mà giá tăng.
Phần lợi tức thứ 2 mà một nhà đầu tư đầu tư vào một cổ phiếu cụ thể nhận được một cách thực sự đó là nhận cổ tức bằng tiền, tức là nhận bằng tiền mặt. Được trả bằng tiền vào tài khoản chứng khoán khi mà chúng ta mua một cổ phiếu và công ty đại diện cho mã cổ phiếu đó. Họ quyết định trả cổ tức bằng tiền. 
Câu chuyện đặt ra ở đây là các ngân hàng nói riêng và các công ty nói chung trên thị trường hằng năm, họ đều chia cổ tức. Họ công bố chia cổ tức như sau, Ví dụ năm vừa rồi, năm 2021 tập đoàn Hòa Phát chia cổ tức 35% bằng cổ phiếu và 5% bằng tiền mặt. Chúng ta sẽ hiểu 2 con số này như thế nào?
Chúng ta sẽ hiểu con số % này tính trên mệnh giá 10.000đ chứ không phải giá của cổ phiếu trên thị trường ở thời điểm hiện tại. Nếu như bạn sở hữu 100 cp Hòa Phát. thì bạn sẽ được hưởng 35% cổ tức bằng cổ phiếu tức là bạn sẽ nhận thêm 35 cổ phiếu mới. Tức là họ sẽ không trả tiền cho bạn, họ sẽ trả cho bạn 35 cổ phiếu mới. Và đó được gọi là cổ phiếu thưởng (Bonus Share). Và 5% mà bạn nhận được là 500đ (5%*10.000) bằng tiền mặt trên mỗi cổ phiếu bạn đang sở hữu. Thì cái cổ tức thực sự nó chỉ ở con số 5%. Còn con số 35% không phải là cổ tức, nên chúng ta sẽ không quá quan tâm đến câu chuyện là cổ tức hay tức cổ. Mà chúng ta cần phải hiểu rõ 35% cổ phiếu thưởng được chia cho chúng ta là gì?

co-tuc-la-gi-1

Định nghĩa thế nào là cổ phiếu thưởng? Là số lượng cổ phiếu tăng thêm do công ty phát hành thêm cho nhà đầu tư hiện hữu, cổ đông hiện tại của công ty mà không tốn thêm bất kỳ khoản chi phí nào. Cổ đông không tốn chi phí mà công ty cũng không tốn chi phí.
Tức là họ sẽ nhận thêm cổ phiếu, nếu họ có 100 cổ phiếu thì họ sẽ nhận thêm 35 cổ phiếu mới. Có nghĩa là chúng ta sẽ nhận được một chứng nhận sở hữu thêm 35 cổ phiếu thay vì là nhận được tiền. Với trường hợp cụ thể, ví dụ như là Hòa Phát thì chúng ta sẽ thấy một điều là trên Báo Cáo Tài Chính trên bảng cân đối kế toán của Hòa Phát. Họ sẽ chuyển số tiền tương ứng, con số tương ứng từ lợi nhuận chưa phân phối tương ứng với 35% nhân với mệnh giá và nhân với số lượng cổ phiếu hiện hành. Chuyển từ phần lợi nhuận chưa phân phối lên phần vốn điều lệ. Và tổng vốn chủ sở hữu trên bảng cân đối kế toán là không đổi. Và theo đó thì trên thị trường, thị giá của một cổ phiếu khi chia cổ phiếu thưởng như thế này sẽ bị điều chỉnh kỹ thuật tương ứng. Ví dụ cụ thể chúng ta có thể thấy rằng Hòa Phát đang có giá gần 70 giảm xuống còn bốn mươi mấy. Đấy là họ chia cho bạn cổ phiếu thưởng chứ không phải cổ tức. Theo như định nghĩa quốc tế thì: Các khoản này được tính từ lợi nhuận chưa phân phối và nó được chuyển cho cổ đông. Nhưng không phải dưới hình thức là một dạng cổ tức.
Và như thế bản chất của cổ phiếu thưởng không phải là cổ tức, nó là chia tách cổ phiếu. Và theo như các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành thì việc chia tách cổ phiếu sẽ không có hiệu lực ngay mà nó sẽ cần có một khoảng thời gian. Chúng ta sẽ có ngày chốt giao dịch không hưởng quyền. Và số lượng cổ phiếu thưởng sẽ về tài khoản của chúng ta sau 1 hoặc 2 tháng. Và lúc đó bạn mới có thể sử dụng số cổ phiếu này để giao dịch. 

co-tuc-la-gi-2

Chính vì thế nên có sự xuất hiện của dòng tiêu đề giật tít như trên. Từ ngày chốt quyền cho đến ngày cổ phiếu về đến tay nhà đầu tư thì giá cổ phiếu ngân hàng đã giảm mạnh. Thì chúng ta cần phải hiểu rõ là đây không phải là cổ tức mà là số lượng cổ phiếu chia tách ra. Khi về đến tài khoản nhà đầu tư thì giá trên thị giá của nó đã bị giảm và như thế thì gây thiệt hại cho cổ đông. Thế thì chúng ta thấy rằng cổ phiếu thưởng trong trường hợp cụ thể đối với cổ phiếu ngân hàng trong hơn 1 tháng vừa qua. Người ta còn hay gọi vui là cổ phiếu phạt. Tức là nhận cổ phiếu đó và giá nó đã bị giảm đi. 
Câu chuyện này đã kéo dài suốt chiều dài lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam. Tôi nhớ không lầm thì sự bùng nổ của TTCK Việt Nam giống như thời điểm hiện tại, thời điểm đã từng xảy ra vào đầu năm 2007. Giai đoạn VNINDEX lập đỉnh vào thời điểm đó, sau tận 10 năm đến tận tháng 4-2018 thì VNINDEX mới trở lại con số 1170 điểm đã được xác lập vào tháng 2-2007. Vào thời điểm đó thì bất cứ công ty nào phát hành cổ phiếu thưởng thì giá nó tăng rất là mạnh. 
Có một nhà đầu tư từng trả lời với phóng viên đài truyền hình VTV với một câu hỏi là: Tại sao anh lại mua cổ phiếu của các công ty phát hành cổ phiếu thưởng? thì nhà đầu tư này trả lời một cách rất là đơn giản như sau: Tôi nghĩ rằng cổ phiếu thưởng tức là tôi được thưởng. Thưởng thì đương nhiên nó phải tăng. Lúc đó thì cổ phiếu thưởng phát hành ra tăng liên tục. Nhưng chỉ trong một khoảng thời gian rất là ngắn sau khoảng 8 – 10 tháng sau. 

co-tuc-loi-nhuan

Bước sang năm 2008, thì chúng ta đều biết một sự kiện rất nổi bật là khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Khủng hoảng tài chính toàn cầu bắt đầu bùng nổ vào quý 3 năm 2008. Lúc đó các công ty nào phát hành nhiều cổ phiếu thưởng tức là trả cổ tức bằng cổ phiếu là giá giảm rất là mạnh. Lúc đó khái niệm cổ phiếu thưởng là cổ phiếu phạt trở thành các tiêu đề trên các bài báo rất là phổ biến vào năm 2007 – 2008 đó. Và nó cũng đang lặp lại câu chuyện ở thời điểm hiện tại này. Thế nên chúng ta cần phân biệt rõ: đã gọi là cổ tức thì phải là cổ tức bằng tiền, còn cổ tức bằng cổ phiếu thì gọi là chia tách cổ phiếu. Và chúng ta chỉ có lợi tức từ việc chia tách cổ phiếu đó khi mà giá cổ phiếu sau khi chia tách xong. Thì nó tăng giá. Và khoản lợi tức đó là khoảng lợi tức từ việc tăng giá, không phải là khoản lợi tức từ cổ tức.
Nếu như các bạn là nhà đầu tư mới, chưa hiểu nhiều về thị trường chứng khoán thì các bạn có thể khó để phân biệt. Thì trong một số giai đoạn, những công ty nào phát hành nhiều cổ phiếu để trả cổ tức, tức là chia tách cổ phiếu. Thì chúng ta phải hình dung là họ dùng thuật ngữ của họ trên thị trường Việt Nam là trả cổ tức bằng cổ phiếu nhưng thực ra nó được gọi là cổ phiếu thưởng hay là chia tách cổ phiếu. Thì có nhiều trường hợp là sau mỗi lần chia tách như vậy, giá cổ phiếu của công ty đó sụt giảm do nguồn cung. Hay bởi do số lượng giấy được phát hành ra rất nhiều trên thị trường. Nhưng vẫn có trường hợp những công ty trả cổ phiếu thưởng đó với mục đích giữ lại nguồn vốn để có lượng tiền đầu tư vào những dự án mới. Giúp công ty tăng trưởng thì có thể giúp giá cổ phiếu của công ty tăng lên. Và lúc đó thì phần lợi tức từ việc tăng giá của các cổ phiếu tốt hơn rất nhiều.

co-tuc-la-gi

Hy vọng với những gì vừa tìm hiểu. Các bạn sẽ có một góc nhìn rõ hơn về khái niệm chia tách cổ phiếu, cổ tức bằng cổ phiếu và cổ tức bằng tiền mặt. Cảm ơn các bạn. Chúc các bạn đầu tư thành công.
Note: Nếu chưa có tài khoản chứng khoán tại các công ty chứng khoán. Các bạn có thể đăng ký online trực tiếp tại công ty chứng khoán SSI qua đường link sau: https://www.ssi.com.vn/khach-hang-ca-nhan/mo-tai-khoan Hoặc có thể đăng ký online tại công ty chứng khoán VPS qua đường link sau: https://openaccount.vps.com.vn/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *