DMCA.com Protection Status

Nguyên Tắc Khớp Lệnh và các loại lệnh khi giao dịch

cac-loai-lenh

Thời gian giao dịch cổ phiếu trên sàn giao dịch Hồ Chí Minh sẽ bắt đầu từ 9h sáng và kết thúc vào lúc 14h45’ chiều với 1h30 để nghỉ trưa. 15 phút đầu tiên sẽ là phiên giao dịch mở cửa (ATO). Tiếp đó thị trường sẽ tiếp diễn phiên liên tục. Và kết thúc bởi phiên giao dịch đóng cửa (ATC).

Sàn Hà Nội (HNX) chỉ khác là không có phiên giao dịch ATO. Trong đó thời gian giao dịch liên tục chiếm phần lớn và cũng là lúc thị trường sôi động nhất. 
Nguyên tắc khớp lệnh trong phiên giao dịch liên tục!
Thị trường chứng khoán là một cái chợ khổng lồ và cần có những nguyên tắc chung để hoạt động. Đã là mua bán và giao dịch thì nguyên tắc đầu tiên luôn luôn ưu tiên về giá.
lenh-giao-dich-tren-thi-truong-ck
Ưu tiên về giá ở đây tức là những lệnh mua với giá cao sẽ được ưu tiên trước. Còn với lệnh bán thì lệnh bán với giá thấp sẽ được ưu tiên hơn. 
Tiếp theo đó, nếu như cùng mức giá thì lệnh vào trước sẽ được ưu tiên khớp trước. Đây là ưu tiên về khoảng thời gian. 
Để hiểu rõ hơn chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu ví dụ sau đây về khớp lệnh và hoàn thành bảng giá.
Giả sử vào thời điểm hiện tại chỉ có anh A và anh B đặt lệnh mua bán cổ phiếu X. Giả sử A mua 500 cổ phiếu với giá 11.000, B bán 700 cổ phiếu với giá 11.500. 
Chúng ta sẽ có số liệu như bảng tính sau đây:
Bảng sẽ có cột bên trái là bên mua, bên phải là bên bán và ở giữa là khớp lệnh của 2 bên mua và bên bán. Chúng ta điền giá và khối lượng vào các ô như bên dưới. Nếu xuất hiện thêm những mức giá khác, chúng ta sẽ mở rộng bảng giá sang hay bên.
lenh-giao-dich-chung-khoan-1
Tiếp theo C mua 600 cổ phiếu với giá 11.200. Vì giá 11.2 lớn hơn giá 11. Nên lệnh của C theo nguyên tắc ưu tiên về giá là lệnh mua với giá cao hơn sẽ xếp trước và đẩy lệnh của A ra sau. Chúng ta sẽ có sự thay đổi về bảng giá.
Tiếp theo thì D bán 1000 cổ phiếu giá 11.1. Bởi vì có sẵn giá 11.2 đang chờ mua nên D sẽ khớp luôn với giá 11.2 . D bán giá 11.1 nhưng khớp được giá cao hơn là giá 11.2 . Tuy nhiên chỉ có 600 cổ phiếu được khớp. Phía dưới gần nhất là giá 11 nhỏ hơn giá mà D muốn bán. Nên sẽ không khớp được. Và 400 cổ phiếu của D sẽ chờ khớp giá 11.1 . 
lenh-giao-dich-chung-khoan-2
Chúng ta sẽ có sự thay đổi về bản giá như sau:
lenh-giao-dich-chung-khoan-3
Tiếp theo E bán 500 cổ phiếu giá 11.1 và khối lượng này sẽ nhập vào khối lượng chờ sẵn trên bảng giá lúc này khối lượng 1 sẽ là 900. 
lenh-giao-dich-chung-khoan-4
Tiếp theo F mua 700 cổ phiếu với giá 11.2 . 700 cổ phiếu này lớn hơn giá chờ bán tốt nhất 11.1 nên sẽ khớp luôn với giá 11.1 trên bảng giá. Do số lượng chờ bán ở giá 11.1 là 900 cổ phiếu nên sẽ còn dư 200 cổ phiếu vẫn chờ ở ô bán. Chúng ta có sự thay đổi ở bảng giá như hình minh họa bên dưới. 
lenh-giao-dich-chung-khoan-5
200 cổ phiếu còn dư này là 200 cổ phiếu của E. Vì theo nguyên tắc ưu tiên về mặt thời gian. E đặt lệnh bán cổ phiếu sau D cùng mức giá 11.1 nên D sẽ khớp hết trước. Còn lại 200 cổ phiếu của E. Cứ như vậy lệnh sẽ liên tục được được vào hàng chờ hoặc khớp luôn.
Bảng giá đầy đủ của một cổ phiếu thường chỉ hiển thị 3 bước giá mua bán tốt nhất, sát nhất với giá khớp lệnh. 
lenh-giao-dich-chung-khoan-6
Với nhiều cổ phiếu chúng ta sẽ có một bảng giá đơn giản. Thêm một chút màu sắc theo quy định là chúng ta đã có một bảng giá cơ bản. 
lenh-giao-dich-chung-khoan-7
Và dưới đây là bảng giá minh họa thực tế mà các bạn sẽ gặp khi giao dịch. Ẩn trong nó là nguyên tắc khớp lệnh mà chúng ta vừa tìm hiểu phía trên.
lenh-giao-dich-chung-khoan-8
Các loại lệnh khi giao dịch chứng khoán
Các lệnh ở đây sẽ không bao gồm lệnh ATO và ATC. Tôi đã có một bài viết riêng trình bày cụ thể về 2 loại lệnh này. Các bạn có thể tham khảo tại bài viết sau: Hiểu rõ hơn về các phiên ATO và ATC trên thị trường chứng khoán? 
  • Lệnh LO ( Lệnh limit order hay lệnh giới hạn): là lệnh thường, lệnh đặt có giá, đây là lệnh cơ bản của mọi loại thị trường. Có thể đặt bất kỳ lúc nào trong phiên. Từ 9h cho đến 14h45’ chiều. Lệnh này sẽ tồn tại cho đến khi khớp hoặc khi hủy. Hoặc hết phiên giao dịch lúc 14h45’.
lenh-giao-dich-chung-khoan-9
Ví dụ lệnh đặt mua 300 cổ phiếu YYY với giá 11.1 như trong hình minh họa là một lệnh giới hạn. Ý nghĩa của lệnh này là mua 300 cổ phiếu với giá 11.1 hoặc thấp hơn.
  • Lệnh thị trường ( Lệnh market ): lệnh này sẽ khớp ngay với mức giá tốt nhất hiện tại. Nếu là lệnh mua sẽ khớp với mức giá bán thấp nhất. Còn lệnh bán sẽ khớp với mức giá mua cao nhất. Lệnh này chỉ có hiệu lực trong phiên liên tục. Không đặt được trong phiên ATO hay ATC. 
Có một chút khác biệt của lệnh này trên sàn giao dịch Hà Nội (HNX) và Hồ Chí Minh (Hose). Chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể như sau:
  •  Trên sàn HOSE lệnh thị trường gọi là lệnh MP: khi đặt lệnh nếu khối lượng đặt lệnh của lệnh MP vẫn chưa được thực hiện hết. Lệnh MP sẽ tiếp tục mua tại mức giá cao hơn ( hoặc bán tại mức giá thấp hơn ) tiếp theo và tiếp tục so khớp.
Ví dụ mua 300 cổ phiếu YYY với khối lượng 300 bằng lệnh MP. Tại phần đặt giá, thay vì đặt một mức giá cụ thể như lệnh LO thì chúng ta sẽ đặt MP. Ý nghĩa của lệnh là mua 300 cổ phiếu với mức giá gần nhất.
lenh-giao-dich-chung-khoan-10
Giả sử bảng điện đang hiển thị như bên dưới. Chúng ta sẽ tiến hành so khớp lệnh này. Kết quả khớp 200 cp giá 11.1 và 100 cp giá 11.2.
lenh-giao-dich-chung-khoan-11
Lệnh MP trên sàn HOSE tương đương với lệnh mua trần hoặc lệnh bán sàn. Chỉ khác là lệnh MP nếu vào hệ thống mà không có lệnh đối ứng thì sẽ tự hủy.
  • Trên sàn HNX: Lệnh thị trường được phân thành 3 loại lệnh cụ thể:
    • Lệnh MAK: là lệnh có thể thực hiện toàn bộ hoặc một phần, phần còn lại của lệnh sẽ bị hủy ngay sau khi khớp.
Ví dụ: Bán cổ phiếu YYY khối lượng 1500 giá MAK. Chúng ta sẽ đặt MAK tại phần giá thay vì một mức giá cụ thể như lệnh LO. Lệnh này sẽ được thực hiện 1 phần hay toàn bộ. Phần còn lại của lệnh khi chưa thực hiện sẽ bị hủy.
lenh-giao-dich-chung-khoan-12
Ví dụ như bảng giá phía dưới. Chúng ta sẽ tiến hành so khớp. Hiện bên mua có 2 mức giá là 10.9 và 11 . Như vậy kết quả sẽ khớp được 500 cp ở giá 11 và 500 cp ở mức giá 10.9 và 500 cp không khớp sẽ bị hủy.
lenh-giao-dich-chung-khoan-13
  • Lệnh MOK: Là lệnh nếu không được thực hiện toàn bộ thì bị hủy ngay trên hệ thống ngay sau khi nhập. 
Lấy ví dụ như trên bán 1500 cp YYY và đặt giá MOK. Chúng ta vẫn có ví dụ như hình bảng giá minh họa phía trên. Chúng ta sẽ có kết quả là lệnh này sẽ tự hủy vì bên mua không đủ khối lượng để khớp hết 1500 cổ phiếu. 
  • Lệnh MTL: Là lệnh có thể thực hiện hết toàn bộ hoặc một phần, phần còn lại của lệnh sẽ chuyển sang lệnh LO. 
Chúng ta vẫn lấy ví dụ như trên là bán 1500 cp YYY và giá MTL. 
So khớp với bảng giá phía dưới. Kết quả thu được chúng ta sẽ khớp 500 cp giá 11 . 500 cp giá 10.9. Còn lại 500 cp sẽ trở thành lệnh LO bán tại mức giá 10.8 .
lenh-giao-dich-chung-khoan-14
Trên sàn HNX, sau khi kết thúc phiên giao dịch ATC là phiên đóng của. Bạn vẫn có thể mua hoặc bán thêm cổ phiếu nếu biết dùng thêm loại lệnh đặc biệt này. Đó là lệnh PLO.
Lệnh PLO là lệnh mua hoặc bán cổ phiếu sau khi kết thúc phiên ATC. Giá đặt lệnh là giá đóng cửa và lệnh không thể hủy hoặc sửa. Thời gian đặt lệnh là sau khi kết thúc phiên ATC cho tới 15h. 
Chúng ta sẽ có một ví dụ minh họa với lệnh PLO. Bán 300 cp YYY. Giá PLO. Ý nghĩa của lệnh này là bán 300 cp với mức giá đóng cửa.
lenh-giao-dich-chung-khoan-15
So khớp với bảng giá phía dưới. Trong ví dụ hình minh họa phía dưới. Giá đóng cửa là giá 12. Và đang có 2000 cp được chào mua với giá PLO. Trong trường hợp này PLO chính là giá 12. Khi bạn vào lệnh. Lệnh sẽ khớp ngay với mức giá 12. Và như vậy chúng ta sẽ khớp được 300 cổ phiếu với giá 12 là giá đóng cửa của phiên ngày hôm nay.
lenh-giao-dich-tren-thi-truong-ck-1
Như vậy là chúng ta đã tìm hiểu cách khớp lệnh và các loại lệnh trên thị trường chứng khoán.
lenh-giao-dich-chung-khoan-17
Trước khi kết thúc bài viết tôi cũng có một vài lời khuyên muốn giành cho các bạn. Nếu các bạn không thể nhớ hoặc hiểu hết các lệnh. Hãy đặt cho mình một lệnh LO với một mức giá cụ thể, điều này sẽ giúp các bạn tránh được những sai lầm không đáng có. 
Note: Nếu chưa có tài khoản chứng khoán tại các công ty chứng khoán. Các bạn có thể đăng ký online trực tiếp tại công ty chứng khoán SSI qua đường link sau: https://www.ssi.com.vn/khach-hang-ca-nhan/mo-tai-khoan Hoặc có thể đăng ký online tại công ty chứng khoán VPS qua đường link sau: https://openaccount.vps.com.vn/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *